Gezocht: bevlogen leiders die een schouder aanbieden in tijden van crisis

We hebben in deze tijden van terreur net meer dan ooit nood aan (moreel) leiderschap, aan persoonlijkheden van wie de woorden ons loutering, troost en verbondenheid bieden. Maar hebben we daar wel de leiders voor?

Donderdagavond. Een witte vrachtwagen richt een menselijke ravage aan op de Promenade des Anglais in Nice. Onze smartphones spuien alerts, we gaan verward en angstig slapen. Vierentwintig uur later: berichten over tanks en legerhelikopters aan de bruggen over de Bosporus. Alles wijst op een militaire coup in Turkije, die achteraf bloedig onderdrukt blijkt. Opnieuw een bange nacht. En zondag, als de rust enigszins is weergekeerd, trillen onze telefoons opnieuw, drie politieagenten worden vermoord in de straten van Baton Rouge, in de VS.

Adem happen lukt nog net, maar het verwerken van zoveel geweld wordt moeilijk. Mijn zoon van 12 vraagt me of het hier wel veilig is, als hij in Antwerpen twee militairen ziet voorbij slenteren. En mijn dochter van 9 is ongerust omdat haar buurmeisje op vakantie gaat naar de Turkse Rivièra. Vaders en moeders geven uitleg en context aan hun (kleine) kinderen en stellen hen gerust zodat ze zich veilig kunnen voelen, ‘want alles komt immers goed’. Maar ook die vaders en moeders hebben uitleg en context nodig, en woorden van troost en verbondenheid. En net daar gaapt de grote leegte.

We zoeken ze, de leiders die onze emoties kunnen verwoorden, vertalen en omzetten in troost en steun, die verbindend werken in tijden van wij-zij-terreur. We trekken ons op aan de woorden van buitenlandse leiders als Barack Obama of Angela Merkel. Aan de bondskanselier die zegt dat “Duitsland meehuilt met de slachtoffers” en aan Obama die na de schietpartij in Baton Rouge oproept om “onze woorden te matigen en onze harten te openen.” De waarde van de communicatie van deze wereldleiders ligt in het verzoenende, het troostende, het helende.

Ik mis in onze eigen, Belgische en Vlaamse publieke opinie dezelfde gezaghebbende stemmen. En dan bedoel ik: stemmen die in onzekere tijden meer doen dan de obligate tweet sturen met medeleven en steun aan de nabestaanden. Ik zie een zekere vervlakking optreden bij onze leiders, na het zoveelste incident dat onze basiswaarden heeft aangetast. Is het moeheid, of - nog erger - gewenning die maakt dat zij enigszins kleurloos blijven in het publieke debat? Of missen ze de woorden of de bevlogenheid om op te staan en onze emoties te beantwoorden? Met begrip, omkadering en ideeën voor oplossingen. Het hoeven ook echt geen politici te zijn: academici, topindustriëlen, opiniemakers of geestelijke leiders die luid en nadrukkelijk houvast kunnen geven, constructief en liefst optimistisch.

We hebben niet zozeer nood aan sterk geregisseerde statements van mannen met macht, maar aan authentieke boodschappen van diegenen die we vertrouwen en respecteren. Misschien daarom dat de uitspraak van wielrenner Peter Sagan na het WK in Richmond over de vluchtelingencrisis zoveel impact had. Of de open brief van een alleenstaande moeder over de “asociale” maatregelen van de regering. Of van een emotionele ex-Europese president Herman Van Rompuy na de Brexit.

We hebben nood aan gidsen die naar voren treden en verzoenende of geruststellende taal spreken. Die met hun taal louteren, troosten, verzoenen. Leiderschapsgoeroe Simon Sinek spreekt over leiders die verantwoordelijkheid nemen voor het leven van de mensen die aan hem of haar zijn toevertrouwd. Dat heeft niets met een formele positie te maken. Leiderschap betekent niet ‘in charge’ zijn, maar zorg dragen voor de mensen ‘in our charge’. Leiders die exact doen wat ik met mijn zoon en dochter probeer te doen: vertrouwen geven en zeggen dat het allemaal goed komt.

Deze tekst verscheen op 19 juli 2016 als opinie in De Morgen.

Voeg je reactie toe




Auteur: Jeroen Wils

Gepubliceerd op: 19/07/2016


Laatste tweets

Rien n'abat les collègues du Bepublic Group ! Nous travaillons de chez nous, plus motivés que jamais aux communicat… twitter.com/i/web/status/1…

Wij spreken op

Meer datums

Leadersmeeting@Paris

Een 3-daagse bijeenkomst van en voor Belgische bedrijfsleiders, politici en inspirerende mensen uit de culturele en academische wereld rond een centraal thema.

leadersmeetingparis.be